(1) मरीचि के पुत्र कश्यप प्रजापति थे। ब्रह्मदेव की दाहिनी हाथ की बोटे की नली से दक्ष नाम का पुरुष और बाएँ हाथ की बोटे की नली से धरनी नाम की स्त्री जन्मीं। उन दोनों से एक हज़ार-हज़ार महा ऋषि जन्मे। (2) ब्रह्मा के मानस पुत्रों में दूसरे स्थान पर रहने वाले अंगिरस्‍ु को उद्दध्य, बृहस्पति और संवर्त जैसे पुत्र हुए। बृहस्पति देवताओं के आचार्य बने। (3) मैत्रि (अत्रि) नामक मानस पुत्र से अनेक महा मुनि जन्मे। (4) पुलस्त्य नामक ब्रह्मा के मानस पुत्र से राक्षसों का जन्म हुआ। (5) पुलह नामक मानस पुत्र से किन्नर और किमपुरुष वर्ग उत्पन्न हुए। (6) क्रतू नामक मानस पुत्र से पक्षियों की जाति उत्पन्न हुई।

   
    

आश्वमेधिकपर्व


॥ श्रीः ॥
14.68. अध्यायः 068
Mahabharata - Ashvamedhika Parva - Chapter Topics
कृष्णेन परिक्षित्सूतिकागृहप्रवेशनम्॥ 1 ॥ तत्रोत्तरया कृष्णसमीपे बहुधा विलापपूर्वकं पुत्रोज्जीवनप्रार्थना॥ 2 ॥
Mahabharata - Ashvamedhika Parva - Chapter Text

वैशम्पायन उवाच।

एवमुक्तस्तु राजेन्द्र केशिहा दुःखमुर्च्छितः।
तथेति व्याजहारोच्चैर्ह्लादयन्निव तं जनम्॥ 14-68-1(94372)
वाक्येनैतेन हि तदा तं जनं पुरुषर्षभः।
ह्लादयामास स विभुर्घर्मार्तं सलिलैरिव॥ 14-68-2(94373)
ततः स प्राविशत्तूर्णं जन्मवेश्म पितुस्तव।
अर्चितं पुरुषव्याघ्र सितैर्माल्यैर्यथाविधि॥ 14-68-3(94374)
अपां कुम्भैः सुपूर्णैश्च विन्यस्तैः सर्वतोदिशम्।
घृतेन तिन्दुकालातैः सर्षपैश्च महाभुज॥ 14-68-4(94375)
अस्त्रैश्च विमलैर्न्यस्तैः पावकैश्च समन्ततः।
वृद्धाभिश्चापि रामाभिः परिवारार्थमावृतः।
दक्षैश्च परितो धीर भिषग्भिः कुशलैस्तथा॥ 14-68-5(94376)
ददर्श च स तेजस्वी रक्षोघ्रान्यपि सर्वशः।
द्रव्याणि स्थापितानि स्म विधिवत्कुशलैर्जनैः॥ 14-68-6(94377)
तथायुक्तं च तद्दृष्ट्वा जन्मवेश्म पितुस्तव।
हृष्टोऽभवद्धृषीकेशः साधुसाध्विति चाब्रवीत्॥ 14-68-7(94378)
तथा ब्रुवति वार्ष्णेये प्रहृष्टवदने तदा।
द्रौपदी त्वरिता गत्वा वैराटीं वाक्यमब्रवीत्॥ 14-68-8(94379)
अयमायाति ते भर्तुर्मातुलो मधुसूदनः।
पुराणर्षिरचिन्त्यात्मा समीपमपराजितः॥ 14-68-9(94380)
साऽपि बाष्पकलां वाचं निगृह्याश्रूपि चैव ह।
असंवीताऽभवद्देवी देववत्कृष्णमीयुषी॥ 14-68-10(94381)
सा तथा दूयमानेन हृदयेन तपस्विनी।
दृष्ट्वा गोविन्दमायान्तं कृपणं पर्यदेवयत्॥ 14-68-11(94382)
पुण्डरीकाक्ष पश्यावां बालेन हि विनाकृतौ।
अभिमन्युं च मां चैव हठात्तुल्यं जनार्दन॥ 14-68-12(94383)
वार्ष्णेयमधुहन्वीर शिरसा त्वां प्रसादये।
द्रोणपुत्रास्त्रनिर्दग्धं जीवयैनं ममात्मजम्॥ 14-68-13(94384)
यदि स्म धर्मराज्ञा वा भीमसेनेन वा पुनः।
त्वया वा पुण्डरीकाक्ष वाक्यमुक्तमिदं भवेत्॥ 14-68-14(94385)
अजानतीमिषीकेयं जनित्रीं हन्त्विति प्रभो।
अहमेव विनष्टा स्यां नायमेवं गतो भवेत्॥ 14-68-15(94386)
गर्भस्थस्यास्य बालस्य ब्रह्मास्त्रेण निपातनम्।
कृत्वा नृशंसं दुर्बुद्धिर्द्रौणिः किं फलमश्नुते॥ 14-68-16(94387)
सा त्वां प्रसाद्य शिरसा याचे शत्रुनिबर्हण।
प्राणांस्त्यक्ष्यामि गोविन्द नायं संजीवते यदि॥ 14-68-17(94388)
अस्मिन्हि बहवः साधो ये ममासन्मनोरथाः।
ते द्रोणपुत्रेण हताः किंनु जीवामि केशव॥ 14-68-18(94389)
आसीन्मम मतिः कृष्ण पूर्णोत्सङ्गा जनार्दन।
अभिवादयिष्ये हृष्टेति तदिदं वितथीकृतम्॥ 14-68-19(94390)
चपलाक्षस्य दायादे मृतेऽस्मिन्पुरुषर्षभ।
विफला मे कृताः कृष्ण हृदि सर्वे मनोरथाः॥ 14-68-20(94391)
चपलाक्षः किलातीव प्रियस्ते मधुसूदन।
सुतं पश्य त्वमस्यैनं ब्रह्मास्त्रेण निपातितम्॥ 14-68-21(94392)
कृतघ्नोऽयं नृशंसोऽयं यथाऽस्य जनकस्तथा।
यः पाण्डवीं श्रियं त्यक्त्वा गतोऽद्य यमसादनं॥ 14-68-22(94393)
मया चैतत्प्रतिज्ञातं रणमूर्धनि केशव।
अभिमन्यौ हते वीर त्वामेष्याम्यचिरादिति॥ 14-68-23(94394)
तच्च नाकरवं कृष्ण नृशंसा जीवितप्रिया।
इदानीं मां गतां तत्र किंनु वक्ष्यति फाल्गुनिः॥ ॥ 14-68-24(94395)

इति श्रीमन्महाभारते आश्वमेधिकपर्वणि अनुगीतापर्वणि अष्टषष्टितमोऽध्यायः॥ 68 ॥

Mahabharata - Ashvamedhika Parva - Chapter Footnotes
7-68-19 पुत्रोत्सङ्गा जनार्दनेति झ.पाठः॥


Mahabharat- Hindi (Devanagari) 100000 shlokas

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.